Sterlingerstraat 54
2140 Antwerpen-Borgerhout
tel: 0493 53 26 43
_____________________________
e-mail: info@poppentheaterjojo.be
(niet gebruiken voor reservaties. Gebruik hiervoor 'Voorstellingen' aub!)

POPPENTHEATER JOJO

~=~=~ TRADITIONELE HANDPOPPENKAST VOOR JONG EN OUD ~=~=~

Jojo

De Sint komt naar het theater!

In "Hieperdepiep Hoera!" beleven de kabouters een spannend avontuur, want heks Evelyn heeft besloten om dit jaar het Sinterklaasfeest in het honderd te laten lopen. Als dat maar goed afloopt... Van zaterdag 24 november tot en met zondag 2 december in onze zaal. Op zondag 2 december komen Sinterklaas en Zwarte Piet trouwens in hoogsteigen persoon maar liefst 2 keer op bezoek. Zij hebben voor elk kind een leuk verrassingspakket bij. Breng uw fototoestel mee, want uiteraard hebt u de mogelijkheid om na de voorstelling uw eigen foto met de Sint te nemen.

Er is die dag een ochtendvoorstelling om 10u30 en er is de gewone namiddagvoorstelling om 14u30. Reservatie verplicht! De toegangsprijs bedraagt uitzonderlijk 16 euro (zowel voor kinderen als volwassenen).

Lees verder...

Klik hier voor een voorsmaakje! (dit zijn beelden uit "Hieperdepiep Hoera!")

Bij ons blijft Zwarte Piet zoals hij was!

De laatste jaren ligt Zwarte Piet als helper of knecht van Sinterklaas onder vuur. Er gaan steeds meer stemmen op om hem te veranderen zodat hij "politiek correct" is. Sommige instanties geven toe aan de stijgende druk om toch maar niemand voor het hoofd te stoten: hij is niet langer volledig zwart, heeft geen kroeshaar meer, geen oorbellen... of men wil hem beschilderen in alle mogelijke kleuren...

In Poppentheater Jojo blijft Zwarte Piet in elk geval zoals hij is: de grappige, onhandige, soms verstrooide, maar altijd erg gewaardeerde helper van Sinterklaas. En ja, hij is gewoon zwart.

Ben je benieuwd naar de geschiedenis en achtergrond van Sinterklaas en Zwarte Piet? Dat kan, want na lange tijd zetten we onze oude pagina hierover terug online. En dat zullen we elk jaar opnieuw doen. Pas op, we beweren niet hierover de wijsheid in pacht te hebben, maar het werpt toch een interessant licht op het een en ander.

Meer actueel nieuws...

2 - Actueel

Geschiedenis van Sinterklaas en Zwarte Piet

In ons kleine landje is Sinterklaas vooral bekend als een oude, wijze en eerbiedwaardige kindervriend die samen met zijn helper Zwarte Piet jaarlijks met de stoomboot van Spanje naar ons land komt om de brave kinderen te belonen met snoep en speelgoed. Tijdens de nacht van 5 op 6 december rijdt hij op een schimmel over de daken en stopt al dat lekkers via de schoorsteen naar binnen. Wij durven daar uiteraard niet aan te twijfelen, maar als je hier en daar wat opzoekt, blijkt dat Sinterklaas eigenlijk uit een historische figuur en een mythologische figuur bestaat.

Myra

Heeft er echt een heilige bestaan die Nicolaas heet?

Ja, de historische figuur Nicolaas, bisschop van Myra (Klein AziŽ; nu Turkije); hij stierf op 6 december ca. 340 na Christus.

Later werd hij vanwege zijn goede daden heilig verklaard. Hij is de beschermheilige van o.a. kinderen, apothekers en zeelieden, maar ook van dieven, moordenaars en dames van lichte zeden.... Een erg gevarieerd publiek dus...

Ongeveer 200 jaar na zijn dood ontstonden er allerlei legendes over zijn persoon en goede daden. Zijn reputatie als kindervriend berust onder meer op de legende waarin hij drie vermoorde jongetjes uit een bad pekel redde en terug tot leven wekte. Hij strooide geld rond in het huis van een arme edelman die hierdoor zijn brave, nette dochters kon behoeden van een miserabel leven. De meisjes konden dankzij de bruidschat fatsoenlijk trouwen en nog lang en gelukkig leven. Dit gegeven vinden we nu nog terug in het rondstrooien van o.a. gouden chocolade munten en ander snoepgoed.Ook de mannetjes en vrouwtjes van speculaas (zgn. vrijers) en de suikerharten doen een belletje rinkelen.

De uitdrukking "goedheiligman" komt van "goet-hylik man", wat zoveel betekent als "goed-huwelijks man", d.w.z. de man die zorgt voor een goed huwelijk.

Waar komt Zwarte Piet vandaan ?

Zoals iedereen wel weet werkt Sinterklaas niet alleen: hij wordt vergezeld door Zwarte Piet, die de zak met cadeautjes draagt en door de schoorstenen kan kruipen om de pakjes in de schoenen van de kinderen te stoppen.

Zijn herkomst is heel vaag: volgens bepaalde legendes was hij oorspronkelijk een demon die de door de heilige gedwongen werd om enkel goede daden te verrichten.

Zo is er ook het verhaal over Pieter, een Ethiopische wees die als slaaf na zijn vrijlating uit dankbaarheid bij de oude bisschop in dienst is gebleven. Een andere verklaring: tijdens de 17de en 18de eeuw vond de Europese adel het heel sjiek om een Moorse knecht of page in dienst te hebben.

Kleine Italiaanse jongetjes deden lange tijd in het oude Europa dienst als schoorsteenvegers; ze kropen voor hun werk door de rookkanalen. Hiervoor hadden ze een roe nodig om de schoorsteen schoon te maken en een zak om al dat roet in te verzamelen.

De rol van Zwarte Piet als de eeuwige knecht ligt de laatste jaren wat onder vuur in verband met de mogelijk racistische ondertoon. In de media en vooral in het buitenland wordt aangedrongen om het uiterlijk van Zwarte Piet aan te passen. In Vlaanderen leeft dit allemaal veel minder, maar desalniettemin zal vanaf 2015 het uiterlijk van Zwarte Piet op televisie en in de film toch anders zijn: hij heeft geen kroeshaar, gekleurde lippen of oorbellen meer en hij zal evenmin volledig zwart zijn, maar eerder bruin met zwarte roetvegen.

In Poppentheater Jojo hebben we besloten om niet mee te gaan in heel deze heisa. Misschien geven we tijdens het stuk wel een vette knipoog naar de op hol geslagen discussie, maar tot nader bericht blijft Zwarte Piet bij ons gewoon zoals hij was!

Hoe is die heilige Sint-Nicolaas bij ons bekend geraakt ?

Belgie en Nederland waren vroeger het grondgebied van de Germanen, woeste krijgers die al even woeste goden aanbaden. In de middeleeuwen werden deze contreien langzaam maar zeker tot het christendom bekeerd. De bekeerders waren tamelijk sluw door de feestdagen ter ere van de oude, heidense goden zoveel mogelijk te laten samenvloeien met de christelijke feestdagen.

Zo namen de christelijke heiligen de plaats in van de oude goden. Het uiterlijk van Sinterklaas stemde grotendeels overeen met Wodan, de oppergod van de Germanen: een oude, strenge en wijze vaderfiguur. Wodan had een lange, witte baard, droeg een wijde mantel en reed met een grote speer in zijn hand op een prachtig wit paard. Hij beheerste bovendien de kunst om met dit paard door de lucht te vliegen (of over de daken te reizen). Klinkt bekend in de oren?

Er zijn trouwens wel wat sinterklaastradities die rechtstreeks lijken af te stammen van Germaanse tradities: tijdens het Germaanse zonnewendefeest vroegen jonge meisjes aan Wodan een afbeelding van hun nog onbekende toekomstige geliefde; tegenwoordig zijn dat de speculaaspoppen (vrijers). Het gooien van cadeaus in schoorstenen zou afstammen van Germaanse offerplaatsen (vuurplaatsen).

Pakjesavond (de avond van 5 december; in Nederland eigenlijk populairder dan in Vlaanderen) gaat ook terug op voorchristelijke gebruiken: hoe meer geschenken men in het rond strooide (appels, noten, beide herfstelijke symbolen van vruchtbaarheid, vandaar strooiavond), hoe vruchtbaarder het land zou zijn. De strooiavond nam door tijdsvervaging en misverstanden de plaats van het eigenlijke sinterklaasfeest in.

Hoelang wordt Sinterklaas al gevierd?

Sinds de 13de eeuw is de viering van Sint-Nicolaas in West-Europa algemeen en is hij de meest aanbeden heilige en patroon ("Sinterklaas patroontje" i.p.v. "Sinterklaas kapoentje"), d.w.z. beschermer van scholieren, huwbare jeugd, kooplieden, zeelieden, reizigers enz.

In de middeleeuwen werd er voor de feestdag van de heilige Nicolaas van Myra uit de arme kinderen van een stad een kinderbisschop gekozen plus assistenten (allen jongens). Deze kregen tot 28 december (de dag van de "Onnozele Kinderen") voedsel en geschenken, waaronder schoenen. De overige kinderen kregen geld en een vrije dag op 6 december om feest te kunnen vieren. Het oudste bewijs hiervoor is teruggevonden in een middeleeuwse Dordrechtse stadsrekening uit 1360.

Later gaat men alle arme kinderen trakteren, wat zich dan langzaam ontwikkelt tot een algemeen volksgebruik, waarin schoeisel als vindplaats van snoep en geschenken een belangrijke rol gaat spelen.

Tot de 17de eeuw werd er meer over Sint-Nicolaas gesproken en gezongen. Hij was bijvoorbeeld niet zichtbaar in het straatbeeld en kwam ook niet zomaar op huisbezoek. Hij was eerder een onzichtbare kindervriend, opvoeder en huwelijksmakelaar. Pas rond 1845 treedt hij op in het openbaar, gekleed in zijn bisschopskleren. Nog later wordt hij vergezeld door Zwarte Piet, die de rol van bestraffer en boeman op zich neemt. Daarvoor was het eigenlijk Sinterklaas zelf die met de roe rondliep.

In BelgiŽ wordt het sinterklaasfeest bijna overal gevierd, maar toch is het niet algemeen. Zo wordt in de Westhoek en de Denderstreek op 11 november Sint-Maarten gevierd. Ook dit feest heeft een Germaanse oorsprong: men bracht dankoffers en brandde reinigende vuren om de vruchtbaarheid van het land en vee te bevorderen. Nu is het in de eerste plaats een kinderfeest, maar de bijbehorende legendes wijken af van die van Sint-Nicolaas.

Nog een verschil in culturen: in Vlaanderen en Nederland zit Sinterklaas doorgaans op een schimmel, maar in WalloniŽ is het gebruikelijker om hem af te beelden op een ezel.

In Nederland is het sinterklaasfeest ontzettend populair, met uitzondering van Grouw in Friesland, waar ze op 21 februari Sint-Piter vieren. En op de waddeneilanden vieren ze het traditionele kinderfeest helemaal anders: Sundeklaas is een feest dat meer aan Halloween doet denken. In de straten lopen de mannen gemaskerd en verkleed rond als Sinteromes, Klaasomes, Sunderums of Sunderklazen. Vrouwen en kinderen moeten binnenshuis blijven. Wie buiten komt krijgt slaag. De uitdaging is, om toch buiten te lopen en de mannen te ontwijken.

Aan het eind van de 20ste eeuw heeft Sinterklaas als cadeautjesgever stevige concurrentie van de kerstman gehad, maar inmiddels heeft hij zijn rol helemaal terugveroverd.

Zijn Santa Claus en Sinterklaas dezelfde persoon ?

Eigenlijk wel. De Amerikaanse naam voor de kerstman, Santa Claus is een verbastering van Sinterklaas dat via de Nederlandse leenwoorden in het Engels terecht gekomen is. Via de Amerikanen kwam Santa Claus weer naar Europa en werd eerst populair in Groot-BrittanniŽ. Later werd hij ook bekend en populair in Duitsland en de Duitstalige gebieden in centraal Europa. En uiteindelijk ook hier bij ons, waar Sinterklaas dus eigenlijk in concurrentie is met zichzelf in de vorm van Santa Claus.

Sinterklaasliedje: "Zie ginds komt de stoomboot"

Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan. 
Hij brengt ons Sint-Nicolaas, ik zie hem al staan. 
Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer, 
hoe waaien de wimpels al heen en al weer. 
Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe: 
'Wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roe!' 
Oh, lieve Sint-Nicolaas, kom ook eens bij mij 
en rijd toch niet stilletjes ons huisje voorbij!

Sinterklaasliedje: "Sinterklaas kapoentje"

Sinterklaas kapoentje,
Gooi wat in mijn schoentje, 
Gooi wat in mijn laarsje, 
Dank u Sinterklaasje.

Sinterklaasliedje: "Sinterklaasje, kom maar binnen"

Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht
Want we zitten allemaal even recht
Misschien heeft u nog even tijd
Voordat u weer naar Spanje rijdt
Kom dan even bij ons aan
En laat uw paardje maar buiten staan
En we zingen en we springen en we zijn zo blij
Want er zijn geen stoute kinderen bij
En we zingen en we springen en we zijn zo blij
Want er zijn geen stoute kinderen bij

Sinterklaasliedje: "Daar wordt aan de deur geklopt"

Daar wordt aan de deur geklopt,
hard geklopt, zacht geklopt.
Daar wordt aan de deur geklopt.
Wie zou dat zijn?
Wees maar gerust, mijn kind,
ik ben een goede vriend.
Ook al ben ik zwart als roet,
ik meen het toch goed.